ဒေါ်မီမီခိုင်မိသားစုစာရင်း အရေးပိုင် ဦးချစ်ခိုင်နဲ့ ဒေါ်မမကြီးတို့ရဲ့သမီး၊ ကျိုင်းတုံစော်ဘွားကြီးရဲ့ သားတော်တစ်ပါးဖြစ်တဲ့ ရှမ်းပြည်နယ် ပညာမင်းကြီးဟောင်း စောဆိုင်မွန်/စောစိုင်မိုင်းမင်းရဲရဲ့ ဇနီး ကမ္တောဇကောလိပ်ကျောင်းကို တည်ထောင်သူ ဆရာမကြီး ဒေါ်မီမီခိုင်ရဲ့ မိသားစုဇယား။ အချက်အလက်တွေ အများစုကို ဆရာမကြီးရဲ့ ညီမတွေဖြစ်ကြတဲ့ ဒေါ်မြခိုင်နဲ့ ဦးနှောက်အာရုံကြော အထူးကုသမားတော်ကြီး ဒေါက်တာမြတ်ကြည်သန်းတို့ရဲ့ နာရေးမှတ်တမ်း တွေကနေ ရရှိပါတယ်။ ဒေါက်တာ မြတ်ကြည်သန်းရဲ့ သမီးဖြစ်တဲ့ ဒေါက်တာမေသဇင်သန်းထိုက်ဟာ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ဦးနုရဲ့သား ဦးသောင်းထိုက်နဲ့ အကြောင်းပါခဲ့တာ တွေ့ရပြီး ဆရာမကြီးရဲ့ သမီးဖြစ်သူ ဒေါ်ရင်ရင်နွယ်/စဝ်နန်းနွဲ့ ကတော့ ဦးနေဝင်းရဲ့ သားဖြစ်သူ ဦးဖြိုးဝေဝင်းနဲ့ အကြောင်းပါခဲ့ပြီး သမ္မတဦးသိန်းစိန်လက်ထက် အကြံပေးတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့တယ်။ ဒေါ်မီမီခိုင်တို့ရဲ့အကြောင်းကို သိချင်ရင် BBC စာမျက်နှာမှာ ဖတ်လို့ရပါတယ်။ [Link]
Author: NYI LYNN SECK
ဗိုလ်မှူးကြီးလွန်းတင် (ငြိမ်း) (ကြည်း-၃၆၁၀)
အမည် - လွန်းတင်၊ ဗိုလ်မှူးကြီး(ငြိမ်း)ဖခင် – ဦးထွန်းလင်းမိခင် – ဒေါ်သိန်းမေမွေးချင်း –အိမ်ထောင်ဘက် – ဒေါ်သန်းကြည်သားသမီးများ – ဦးဘုန်းနိုင်၊ ဒေါ်အိအိတင်၊ ဦးမင်းအောင်၊ ဦးစိုးအောင်၊ ဒေါ်လဲ့လဲ့တင်၊ ဦးသန်းထူးဇာတိ – မော်လမြိုင်၊ ကတိုးကော့နှပ်မွေးနေ့ – March 2, 1921ကွယ်လွန် – October 21, 2012အခြား – နောက်ဆုံးမှတ်တမ်းတင်သည့်နေ့ – ဇွန် ၁၊ ၂၀၂၅ ဗိုလ်မှူးကြီးလွန်းတင် (ငြိမ်း) (ကြည်း-၃၆၁၀)သည် ၁၉၆၁ မှ ၁၉၆၃ ထိ အမှတ်(၇) တပ်မဟာ ဌာနချုပ်တွင် တပ်မဟာမှူးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၂ တွင်တော်လှန်ရေး ကောင်စီဝင် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၁၉၆၃မှ ၁၉၆၅ထိ နမခတိုင်းမှူး အဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ယူခဲ့သည်။ … Continue reading ဗိုလ်မှူးကြီးလွန်းတင် (ငြိမ်း) (ကြည်း-၃၆၁၀)
စစ်တကောင်းစား၏ ကုသိနာရုံ ခရီးသွားမှတ်တမ်း
စစ်တကောင်းစား တင်ချက်သက္ကရာဇ် ၁၁၅၁-ခု၊ နတ်တော်လဆန်း၊ ၁၂-ရက်နေ့ [၂၉ နိုဝင်ဘာ ၁၇၈၉] ရခိုင်ရူစားချက် ကျွန်တော်ကို ကုသိနာရုံအရပ်သို့ အကြည့်အရှုသွားရမည်ခန့်ထား၍ တော်သလင်းလပြည့်ကျော်၊ ၈-ရက်နေ့ ရခိုင်မြို့ က ထွက်သွားပါသည်၊ မရူသို့ရောက်လျှင် မိုး, ရေ, လေပြင်းထန်သောကြောင့် မရူတွင် ၁၀-ရက်ကျော် ခိုမှီးနေပြီးလျှင် ထွက်သွား၍ ဦးချာဆိပ်မှာ လှေကို ဆိုက်ထား တက်သွားလျှင် သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၄-ရက်နေ့မှ စစ်တကောင်းမြို့ သို့ ရောက်ပါသည်၊ စစ်တကောင်းဆိပ်စားသို့ မှာထားသည့်စာကို ပေးအပ်ပြသပါသည်၊ စစ်တကောင်းစားက “စာအရကို ကုမ္ပဏီထံ အစီရင်ခံစေလွှတ် ပြန်ရောက်အောင် ငံ့နေပါဦး” ဆို၍ စစ်တကောင်းစားက ဘင်္ဂလားသို့ စေလွှတ်ပါသည်၊ စေလွှတ်သူတို့က ဘင်္ဂလားကုမ္ပဏီစာပို့ရောက်မှ “ကျွန်တော်တို့ကို လိုရာ ကုသိနာရုံအရပ်သို့ ကြည့်ရှုပါစေ” အခွင့်ပေး၍ လမ်းပြညွှန်လူ … Continue reading စစ်တကောင်းစား၏ ကုသိနာရုံ ခရီးသွားမှတ်တမ်း
အမ်ဆင်ဆားရ်၊ ဦး၊ မဆလဗဟိုကော်မတီဝင်ဟောင်း
အမ်ဆင်ဆားရ်၊ ဦး၊ မဆလဗဟိုကော်မတီဝင်ဟောင်းဖခင် – ဦးမုန်ဟောင်ထီနမိခင် – ဒေါ်ချန်တန်နင်မွေးချင်း – (ဒေါ်မုန်ဟောင်နန်)၊ (ဒေါ်မုန်ဟောင်နင်) ဦးမုန်ဟုန်မြင် (ဒေါ်မုန်ဟောင်ဆိန်းရမ်)အိမ်ထောင်ဘက် – ဒေါ်ယုံထန်နန်ဆားရ်သားသမီးများ – ဒေါ်မုန်ဟောင်မာဂရက်၊ (ဦးအမ်ဂျိမ်း)၊ ဒေါ်အမ်နင်ဆားရ်၊ ဒေါ်အမ်ဆိုင်းယဉ်၊ ဦးယုန်းကျူ၊ (ဦးမုန်ဟောင်ခင်)၊ ဒေါ်အမ်ဇမီဆားရ်၊ (ဦးအမ်ဆင်ရမ်)၊ ဒေါ်အမ်အားထန်ဇာတိ – ပန်နန်းဒင်ကျေးရွာ၊ နောင်မွန်းမြို့နယ်မွေးနေ့ – June 4, 1924ကွယ်လွန် – July 9, 2021အခြား – NRC: 12/BAHANA(NAING)022065နောက်ဆုံးမှတ်တမ်းတင်သည့်နေ့ – မေ ၁၉၊ ၂၀၂၅မှတ်ချက် - မဆလ မွေးနေ့မှတ်တမ်းအရ နာရေးတွင်ပါသကဲ့သို့ အသက် ၁၀၀ မဟုတ်သေးချေ။ ၂၀၂၄ တွင် အသက် ၉၇ နှစ်သာ ရှိဦးမည်ဖြစ်သည်။ … Continue reading အမ်ဆင်ဆားရ်၊ ဦး၊ မဆလဗဟိုကော်မတီဝင်ဟောင်း
သူ့တပည့်များကပြောတဲ့ ဆရာကြီး ဦးရာဇတ်အကြောင်း
သူ့တပည့်များကပြောတဲ့ ဆရာကြီး ဦးရာဇတ်အကြောင်း၊ မန္တလေးအသင်း ပြန်ကြားရေးအဖွဲ့ငယ်၊ ပကြိမ်၊ ၁၉၉၅ စက်တင်ဘာမာတိကာ ဆရာကြီး ဦးရာဇတ်နှင့် မန်းတက္ကသိုလ် - အမ်အေ မအုန်း ကျွန်မတို့ဆရာကြီးနှင့် လက်ဝှေ့အားကစား - လူထု ဒေါ်အမာ ဟင်းမသိုးရင် ကြက်သိုးနေတယ် - ဘရွှေ တို့ဆရာဦးရာဇတ် - သခင် ချန်ထွန်း ဥပစ္ဆေဒကကံ - ကျော်သိန်း ကျွန်တော်ကအလျင် ကင်ပေကနောက် - ကံချွန် ဖခင်သဖွယ်ဆရာကြီး - သူရိယသန်းမောင် ဆရာကြီး၏ နောက်ဆုံးအသံ - အပါးတော်မြဲချစ်ဆွေ အံ့ချီးဖွယ်ရာ တို့ဆရာ - မောင်မောင်မြ မွေးသမိခင်ကျေးဇူးရှင်နှင့် ထပ်တူထပ်မျှ - ပင်နီ နှစ် ၅၀ ကျော် သိမ်းဆည်းထားခဲ့ရတဲ့ စာရွက်ကလေး - … Continue reading သူ့တပည့်များကပြောတဲ့ ဆရာကြီး ဦးရာဇတ်အကြောင်း
မြန်မာမင်းအမိန့်တော်များ၊ အပိုင်း-လေး၊ စာ-၂၂၂
ရွှေပြည်တော် မြို့တွင်းမြို့ပြင်မှစ၍ အရပ်ရပ် ကျေးရွာများမှာ ပစ္စည်းဥစ္စာကြောင့် အလုအယက် ခိုက်ပွါးရန်စည် မဖြစ်တန် ဖြစ်ကြ၍ မငြိမ်မသက် ရှိရသည်ကို မြင်သောကြောင့် ငြိမ်ဝပ်စေခြင်းငှါ (သက္ကရာဇ်) ၁၁၄၃ခု တပေါင်းလဆန်း ၁၂ရက် နေ့ ည အမိန့်တော် ထုတ်ပြန်၍ ရှိသည်ကို ငအမိန့်တော်အတိုင်း တည်ရစ်အောင် မကွပ်မညှပ် မစီရင်ကြသောကြောင့် ကုလားတို့ဥစ္စာကို ငအောင်မြင်၊ ငလွန်းဘွယ်တို့ လုယူကြောင်းများနှင့် ကြားတော်မူရပြန်သည်။ ဝန်တို့မှာ မကြားမသိလော့။ လုယက်သူတို့ကို ဘမ်းဆီး၍ မြို့တွင်းမြို့ပြင် မောင်းကျော်ပြီးလျှင် တံခါး ၉ရပ်မှာ ကြားမြင်သမျှလူတို့ ကြောက်ရွံ့အောင်ထား၊ နောင်သည်ကဲ့သို့ ကြားတော်မူပြန်ရလျှင် ၂ခွန်း ချေရမည် မမှတ်နှင့်။ (သက္ကရာဇ်) ၁၁၄ခုပါင်းလဆန်း ၁၃ရက်နေ့ နားခံစမြောင်မှူးပြန်။ (ဆင်တဲ ၄၁) ရည်ညွှန်း။ ။ မြန်မာမင်းအမိန့်တော်များ၊ … Continue reading မြန်မာမင်းအမိန့်တော်များ၊ အပိုင်း-လေး၊ စာ-၂၂၂
မြန်မာမင်းအမိန့်တော်များ၊ အပိုင်း-လေး၊ စာ-၂၂၁
ငစည့်ကူးစားဟောင်း ငမောင်တို့နှင့် ငလှ၊ ငသာတို့သည် ပြည်ထဲရေးကို သာယာငြိမ်ဝပ်အောင် မကြံမစည် မကောင်းသော ကြံခြင်းဖြင့်သာ ကြံစည်ကြသောကြောင့် သင်းတို့ ဆိုးသွမ်းကြသည် လူတို့သာ ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ရသည်မဟုတ် သင်းတို့ကို အမှီပြု၍ စွဲလမ်းထမ်းရွက် ရိပွန်းနွမ်းနယ် ကြသောကြောင့် တိုင်းနိုင်ငံ တုန်လှုပ်ချောက်ခြားချင်း ရှိရသည်၊ ငါဘုန်းတော်နှင့် သိမ်းရုံးတော်မူလျှင် လက်ဝါးပြင်ထက် ပြတင်သကဲ့သို့ သိမြင်ရသည့်အတိုင်း ရန်ခြေရန်မြစ် ရှင်းလင်းလေပြီးသည်၊ သင်းတို့ လူဆိုးလူသွမ်း မစောင့်မရပ်သည် လူမှန်၍ ကွပ်မျက်ရာပါသည် လူတို့ ဥစ္စာပစ္စည်းတို့ကိုသာ ဆိုင်ရာ အမိန့်တော်ရင်းနှင့်အညီ စစ်ကြော၍ တိုက်တော်ကြတော်သွင်း၊ သင်းတို့နှင့် ပေါက်ဘော်စပ်သော်လည်း ငကျွန်တော် မျိုးချည်းပင် ဖြစ်သည်၊ အမျိုးပေါက်ဘော် တော်စပ်ရာ လိုက်လံစစ်ကြောကြလျှင် ပြည်ရွာငြိမ်ဝပ်ခဲတော့မည်၊ ရာဇဝတ်တော်ရေး မကင်းမလွတ် ကွပ်မျက်ရာပါသူတို့ ပစ္စည်းဥစ္စာကိုသာ စစ်ကြောဆက်သွင်းစေ၊ … Continue reading မြန်မာမင်းအမိန့်တော်များ၊ အပိုင်း-လေး၊ စာ-၂၂၁
မြန်မာမင်းအမိန့်တော်များ၊ အပိုင်း-လေး၊ စာ-၂၂၀
ငါအရှင်ဧကရာဇ်မင်းမြတ် ရွှေထီးရွှေနန်း တိုင်းခန်းနိုင်ငံအလုံးကို တရားသဖြင့် စိုးအုပ်တော်မူသည်၊ နေပြည်တော်မှစ၍ နိုင်ငံတော်အတွင်း ရှမ်းပြည် ယွန်းပြည် အကြေအညာ အရပ်ရပ် မြို့ပြ ကျေးရွာများတွင် ထန်းရည် အရက် စိန်ပင် ကစော် လော်စာ ဘင်းဘိန်း ယစ်မျိုးနှင့် စပ်သမျှကို မပေါ် မချက် မရောင်း မဝယ် မသောက် မစားစေနှင့်၊ သားထိုး ငှက်ဘမ်း (ငှက်)ခတ် ကြက်တိုက် လောင်းစားမှုများကိုလည်း မပေါ်မရှိစေရ၊ (ဆိုင်သင့်ရာ ဆင့်ဆို၍ နိုင်အောင်မြစ်)၊ ဗဟိုရ်စည် အိမ်ရှင်စည် မင်္ဂလာစည် ဓါတ်တံခါး ၄ရပ် ဆွဲစည် စည်တော်စုံ ရွှေမြို့တော် အတွင်းပြင်ဓါတ် (တံခါးများတွင်ဆွဲထား) ရှိသည်၊ အလေးတောင်းတင်း တံဆိပ်ခပ်လုပ်ရန်များလည်း ရှိသည်ကို ရှေးထုံးစံနှင့်အညီ ယခုက ဆိုင်ရာဆင့်ဆို၍ လုပ်ဆောင်စီရင်စေ။ (သက္ကရာဇ်) … Continue reading မြန်မာမင်းအမိန့်တော်များ၊ အပိုင်း-လေး၊ စာ-၂၂၀
မြန်မာမင်းအမိန့်တော်များ၊ အပိုင်း-လေး၊ စာ-၂၁၉
ငါအရှင် ဧကရာဇ်မင်းမြတ် ရွှေထီးရွှေနန်း သိမ်းမြန်း စိုးစံတော်မူ၍ အထွတ်အမြတ် ရောက်တော်မူကြောင်းကို အဝေးအလံ နိုင်ငံတော်အတွင်း အရပ်ရပ် ထီးဆောင်း မြို့စား မြို့ဝန် စစ်ကဲတို့ မကြားမသိလေသေး ဖြစ်သည်၊ ရှေးထုံးစံ အစဉ်ရှိသည့်အတိုင်း အမိန့်တော်ပြန်၍ သစ္စာတော်ပေးခန့်၊ ရွှေဘဝါးတော်အောက် ခေါ်၍ သစ္စာတော် ပေးသင့်သူတို့ကိုလည်း သစ္စာတော် ပေးမြဲပေး။ (သက္ကရာဇ်) ၁၁၄၃ခု တပေါင်းလဆန်း ၇ရက်နေ့ စမြောင်မှူး နေမျိုး(နန္ဒ)သူတွင်ပြန်။ (ဆင်တဲ ၄၁) ရည်ညွှန်း။ ။ မြန်မာမင်းအမိန့်တော်များ၊ အပိုင်း-လေး၊ စာ-၂၁၉THE ROYAL ORDERS OF BURMA, AD 1598-1885; PART IV. AD 1782-1787, 4: 219
မြန်မာမင်းအမိန့်တော်များ၊ အပိုင်း-လေး၊ စာ-၂၁၇-၂၁၈
သတိုးသီဟသူ၊ မြို့လပ်ဝန်၊ ကင်းဝန်၊ ယွန်းစုဝန်၊ အနောက်ဝင်းမှူး၊ နန္ဒကျော်၊ သမန္တရဲ* (သမ္တနရဲ) တို့တစုက ငစည့်ကူးစားဟောင်း လင်မယား သားအမိတစုနှင့် ငါဘဏ္ဍာတော် အောင်ပန်း လှေတက် ဆင်မြင်းများကို မလစ်မဟင်းစေရ သိမ်းရုံး၍ ငါ့ကျေးဇူး သစ္စာတော်ကို မခံမသောက်ရသေးသော်လည်း ငါဘုန်းတော် အာဏာတော် အမိန့်တော် အရိပ်အသံကို ကြားနာရလျှင်ပင် ကျေးဇူးသစ္စာတော်ကို ခံသောက်ရသည့် ကျွန်များကဲ့သို့ သိမ်းရုံးဘမ်းယူခဲ့ကြောင်း၊ ငထွန်း ငတုတ်ကြီး ငကျင်တို့ ထွက်ပြေးရာ အမြောက်ဝန်ကို ခန့်ထား လိုက်စေကြောင်းများနှင့် ရွှေဘဝါးတော်အောက် ရှိခိုးသံတော်ဦးတင် ရောက်သည်မှာ အမှုတော် ပြေကုန်သည်ပင် ဖြစ်သည်၊ အရေးအရာကိုလည်း အထူးအထွေ ထင်မှတ်ကြရမည်မဟုတ်၊ ငါ့ခမည်းတော် အလောင်းမင်းတရားကြီး အဝထီးနန်း ပျက်စီးသည်နောက် ပြည်ရွာတည်ထောင် ပြုစု၍ ထီးနန်းကို စိုးအုပ်တော်မူသည်၊ ခမည်းတော်ဘုရား … Continue reading မြန်မာမင်းအမိန့်တော်များ၊ အပိုင်း-လေး၊ စာ-၂၁၇-၂၁၈
